شهر در دورهء روميان از مراكز مسيحيت گرديد . « 1 » نخستين برخورد مسلمانان با روميان ، در زمان خلافت ابو بكر در سرزمين فلسطين در يك آبادى از آباديهاى غزّه به نام داثن رخ داد كه مسلمانان پيروز شدند . سپس ، عمرو عاص غزّه را در زمان خلافت ابو بكر فتح كرد . « 2 » غزّه در قرن سوم هجرى يكى از نواحى فلسطين محسوب مىشده است . « 3 » به نوشتهء يعقوبى : غزّه بر ساحل درياست و آن ، آغاز اقليم سوم است و قبر هاشم بن عبد مناف در آن قرار دارد . « 4 » اصطخرى در قرن چهارم هجرى مىنويسد : در آخر نواحى فلسطين ، بر آن سوى كه جفار مصر مىباشد ، شهرى است كه آن را غزّه خوانند ؛ آنجا مولد محمد بن ادريس شافعى بوده و در جاهليت عرب ، عمر بن خطّاب از آنجا گذشته است . « 5 » به نوشتهء مقدسى ، غزّه شهرى بزرگ و در كنار جادهء مصر نزديك باديه و كرانهء درياست . جامعى زيبا دارد كه اثرى از عمر بن خطاب در آنجا هست . « 6 » در 563 ق صلاح الدين به جنگ بلاد فرنگان لشكر كشيد و نواحى عسقلان و رمله را مورد حمله قرار داد و ربض غزّه را تاراج كرد . « 7 » ابو الفداء در قرن هشتم هجرى مىنويسد : غزّه شهرى نه‌چندان بزرگ است بر ساحل دريا ؛ باغها دارد ؛ نخلستانهايش اندك و تاكستانهايش بسيار است و انواع ميوه و قلعه‌اى كوچك دارد . « 8 » ابن بطوطه هنگام ورود به شام ابتدا به غزّه آمده . وى در وصف آنجا مىنويسد : غزّه شهرى است وسيع ، داراى عمارتهاى بسيار و بازارهاى خوب و مساجد متعدد ؛ بارو و جامعى زيبا دارد و مسجدى كه اكنون نماز جمعه در آن اقامه مىشود ، توسط امير بزرگ جاولى بنا گرديده است و ساختمانى بسيار خوب و عالى دارد . منبر اين مسجد از مرمر سپيد است . خاندان بنى سالم در اين شهر سمت رياست و بزرگى داشتند و شمس الدين ، قاضى بيت المقدس ، از اين خاندان بود . « 9 »

--> ( 1 ) . قاموس كتاب مقدس ؛ ص 635 و دايرة المعارف فارسى ؛ ج 2 ، ص 1809 . ( 2 ) . فتوح البلدان ؛ ص 159 و 200 . ( 3 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 61 . ( 4 ) . البلدان ؛ ص 108 و معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 202 . ( 5 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 61 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 159 . ( 6 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 243 . ( 7 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 4 ، ص 434 . ( 8 ) . تقويم البلدان ؛ ص 257 و الانس الجليل بتاريخ القدس و الخليل ؛ ج 2 ، ص 74 . ( 9 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 51 .